Trong quá trình canh tác chanh dây, bệnh nứt thân xì mủ là một trong những vấn đề khiến nhiều nhà vườn lo ngại vì bệnh có thể làm cây suy nhanh, giảm khả năng mang trái và thậm chí chết dây hàng loạt nếu không xử lý kịp thời. Đặc biệt vào mùa mưa hoặc giai đoạn cây đang nuôi trái mạnh, tình trạng này thường xuất hiện nhiều hơn do độ ẩm cao và bộ rễ hoạt động kém. Bên cạnh đó, lở cổ rễ cũng là một bệnh cần lưu ý để tránh tổn thất cho cây trồng.
Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là phần thân hoặc gốc xuất hiện các vết nứt dọc, kèm theo hiện tượng chảy nhựa màu vàng nâu hoặc đen. Một số cây có phần vỏ thân bị thâm đen, mềm nhũn rồi bong tróc. Khi bệnh tiến triển nặng, khả năng vận chuyển nước và dinh dưỡng trong cây bị ảnh hưởng nghiêm trọng khiến lá vàng dần từ dưới lên, đọt non chậm phát triển, trái nhỏ và dây suy rất nhanh. Quan sát dưới gốc thường thấy bộ rễ ít rễ tơ, rễ chuyển màu nâu đen hoặc có mùi hôi do úng kéo dài. Cần chú ý đến nguy cơ lở cổ rễ và kết hợp các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

Nguyên nhân gây bệnh chủ yếu liên quan đến điều kiện canh tác và sự tấn công của nấm, vi khuẩn trong đất. Những vườn có nền đất thoát nước kém, thường xuyên ẩm độ cao hoặc bón quá nhiều đạm làm thân mềm rất dễ bị bệnh tấn công. Ngoài ra, các vết thương do cắt tỉa, côn trùng chích hút hay tác động cơ giới cũng tạo điều kiện cho mầm bệnh xâm nhập. Một số tác nhân phổ biến thường gặp là nấm Phytophthora, Fusarium và các loại vi khuẩn gây thối thân.
Để khắc phục hiệu quả bệnh nứt thân xì mủ, trước tiên cần xử lý ngay phần thân bị bệnh bằng cách dùng dao sạch cạo bỏ lớp vỏ thối, vệ sinh vùng nhiễm bệnh rồi quét Phân bón lá hỗn hợp PK Nutrigrow 32-28 để sát khuẩn và hạn chế nấm phát triển. Trong quá trình xử lý cần thao tác nhẹ nhàng, tránh làm tổn thương sâu vào mạch dẫn của cây và nên sát khuẩn dụng cụ sau mỗi lần sử dụng để tránh lây lan sang cây khác. Nếu vườn bị tình trạng diện rộng thì có thể sử dụng phân bón lá hỗn hợp PK Nutrigrow 32-28 tưới gốc.

Tuy nhiên, muốn cây phục hồi bền vững thì việc chăm sóc bộ rễ là yếu tố đặc biệt quan trọng. Phần lớn các vườn chanh dây bị xì mủ đều có bộ rễ suy yếu do úng nước hoặc đất bí lâu ngày. Vì vậy cần cải thiện độ thông thoáng của đất, hạn chế để nước đọng quanh gốc và tăng cường bổ sung hữu cơ hoai mục để phục hồi hệ vi sinh có lợi. Bên cạnh đó có thể kết hợp các sản phẩm humic, amino acid, rong biển hoặc lân hoạt hóa/phosphonate nhằm kích thích ra rễ mới, giúp cây tăng sức chống chịu và phục hồi nhanh hơn.
Về dinh dưỡng, trong giai đoạn cây đang bị bệnh cần hạn chế bón quá nhiều đạm vì sẽ làm mô thân mềm yếu và tạo điều kiện cho bệnh phát triển mạnh hơn. Thay vào đó nên tăng cường kali, canxi và silic để giúp thân cứng chắc, đồng thời bổ sung thêm các nguyên tố trung vi lượng như kẽm và Bo để hỗ trợ quá trình phục hồi sinh lý của cây. Việc tưới nước cũng cần điều chỉnh hợp lý, tránh tưới liên tục khi đất còn ẩm.
Ngoài các biện pháp xử lý trực tiếp, quản lý vườn thông thoáng cũng đóng vai trò rất quan trọng. Nhà vườn nên thường xuyên tỉa bỏ các dây bệnh nặng, hạn chế cỏ dại quanh gốc và chủ động hệ thống thoát nước tốt trong mùa mưa. Một vườn chanh dây có bộ rễ khỏe, đất tơi xốp, dinh dưỡng cân đối và tán lá thông thoáng sẽ hạn chế đáng kể nguy cơ nứt thân xì mủ, đồng thời giúp cây duy trì khả năng ra hoa, đậu trái và cho năng suất ổn định hơn trong suốt vụ canh tác.

Bài viết được thực hiện bởi: phòng kỹ thuật NutriGrow
Tư vấn kỹ thuật: 0862 29 26 29
